میلگرد بستر یکی از اجزای مهم در اجرای دیوارهای غیرسازهای ساختمان است که با هدف افزایش یکپارچگی دیوار، کنترل ترکها و تأمین پایداری آن در برابر نیروهای جانبی مورد استفاده قرار میگیرد. با توجه به اهمیت عملکرد دیوارهای غیرسازهای در زمان وقوع زلزله، نحوه طراحی، مهار و اتصال آنها به سازه باید مطابق الزامات فنی و آییننامههای مربوطه انجام شود.
در آیین نامه 2800 الزامات مرتبط با طراحی و اجرای اجزای غیرسازهای ساختمان و نحوه مهار آنها در برابر اثرات ناشی از زلزله مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین، استفاده از میلگرد بستر تنها به قرار دادن میلگرد در بندهای ملات محدود نمیشود و انتخاب روش اجرا، نحوه اتصال دیوار به سازه و جزئیات مهار آن باید متناسب با شرایط پروژه و نقشههای اجرایی انجام شود.
در این مطلب، ضوابط و الزامات میلگرد بستر بر اساس آیین نامه 2800 را بررسی میکنیم و به موضوعاتی مانند نحوه اجرای میلگرد بستر، اتصال میلگرد بستر به ستون، فاصله نصب، روش مهار دیوار و نکات مهم اجرایی میپردازیم تا بتوانید با الزامات اجرای صحیح آن آشنا شوید.
آیین نامه 2800 ساختمان، یک قانون و استاندارد است که هنگام احداث هر سازهای باید آن را رعایت کرد. از مهمترین المانهای مورد استفاده در ساخت یک ساختمان، میلگرد بستر است. رعایت این آیین نامه در هنگام به کارگیری المانها و مصالح مورد نیاز نیز ضروری است. در این مقاله از خانه بلوک، به بررسی میلگرد بستر آِیین نامه 2800 میپردازیم.
پیوست 6 آیین نامه 2800 به چه میپردازد؟
پیوست 6 آیین نامه 2800 (آیین نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله) از تاریخ 5 تیر 1398 به واسطه ابلاغیه رسمی وزارت راه و شهرسازی، لازم الاجرا شد. اجرای این آیین نامه با موضوع طراحی لرزهای و اجرای غیر سازهای معماری، برای کلیه ساختمانها الزامی است. به صورت کلی، رعایت مقررات ملی ساختمان و اجرای استانداردهای آن برای کلیه ساختمانها اجباری است. نحوه اجرای میلگرد بستر باید همزمان با اجرای دیوار و مطابق جزئیات اتصال دیوار به سازه انجام شود.

میلگرد بستر چیست؟
میلگرد بستر المانی از جنس فولاد است که در ردیفهای افقی دیوار قرار میگیرد و وظیفه آن مسلح کردن دیوار و بهبود عملکرد آن در برابر زلزله و نیروها و ارتعاشاتی است که موجب ریزش دیوار میشود. اتصال میلگرد بستر به ستون یکی از جزئیات مهم در اجرای دیوارهای غیرسازهای است. ضوابط اجرای میلگرد بستر تنها به قرار دادن یک شبکه یا جفت میلگرد در داخل ملات محدود نمیشود بلکه ابعاد میلگرد بستر، فاصله نصب، نحوه مهار، پوشش مناسب ملات و اتصال آن به اجزای سازه باید متناسب با مشخصات دیوار و طراحی ساختمان تعیین شود.

به صورت کلی به جهت پایدار نمود دیوار در برابر نیروهای داخل و خارج از صفحه، المانهای زیر مورد استفاده قرار میگیرند.
- وال پست: المان نگهدارنده دیوار که در حالات عمودی و افقی استفاده میشود.
- میلگرد بستر: المانی مسلح کننده دیوار در برابر زلزله است.
- اتصالات کشویی: از این اتصالات در نواحی اتصال دیوار به ستون یا تیر استفاده میشود.
میلگرد بستر آیین نامه 2800
به منظور اجرای بهتر میلگرد بستر، جزئیات اجرای آن و همچنین نحوه محاسبه این محصول، در پیوست ششم آیین نامه 2800 و همچنین نشریه 739 (راهنمای طراحی لرزهای دیوارهای بنایی غیر سازهای) به صورت مشروح ارائه شده است. برخی از این موارد به شرح ذیل است.
- در دیوارهایی که عملکرد دو طرفه دارند و همچنین دیوارهای با دهانه افقی، میلگرد بستر به صورت مستقیم بر مقاومت خمشی تاثیر گذاشته و آن را بهبود میبخشد. در دیوارهای با دهانه عمودی، میلگرد بستر به صورت مستقیم در مقاومت خمشی تاثیری ندارد اما موجب بهبود عملکرد داخل صفحه دیوار و درنتیجه کاهش ترکهای احتمالی میشود. این المان همچنین عملکرد خارج از صفحه دیوارهای دهانه قائم را نیز بهبود میبخشد.
- طبق پیوست ششم آیین نامه 2800 (آیین نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله) کلیه دیوارهای ساخته شده با بلوک باید با استفاده از ابزار مناسب مسلح شوند. استفاده از میلگرد بستر یکی از آسانترین روشهایی است که ما را به این هدف از آیین نامه میرساند.
- میلگرد بستر میتواند میلگرد معمولی و آجدار باشد. اما به صورت معمول، میلگرد بستر از دو مفتول یا میلگرد آجدار تشکیل شده است که در میان آنها مفتولهای میانی به صورت نردبانی یا خرپایی قرار گرفتهاند.
- در صورتی که مفتولهای میانی به صورت زیگزاگی باشند، میلگرد بستر خرپایی بوده، و در صورتی که مفتولهای میانی به صورت عمود بر دو میلگرد اصلی قرار گرفته باشند، میلگرد بستر نردبانی یا پلکانی خواهد بود. باید توجه داشت که میلگرد بستر خرپایی نسبت به میلگرد بستر نردبانی مقاومت بیشتری داشته و در نتیجه پرکاربردتر است.
- در حالت کلی حداقل قطر مفتول به کار رفته در میلگرد بستر باید 4 میلیمتر باشد و حداکثر قطر آن باید به اندازه نصف ضخامت ملات باشد.
- عرض میلگرد بستر باید 3 سانتیمتر کمتر از عرض دیوار باشد.
- گام میلگرد بستر خرپایی باید بین 40 الی 50 سانتیمتر باشد.
- توجه داشته باشید که طول همپوشانی میلگرد بستر با میلگرد بستر دیگر و یا با گیره، باید حداقل 75 برابر قطر میلگرد بستر باشد.
- اتصال گیره میلگرد بستر به ستون بتنی باید به روش روتاری یعنی به وسیله پیچ و رولپلاک صورت گیرد و نباید برای این کار از روشهای چکشی و تفنگی استفاده کرد.

در این مقاله از خانه بلوک، به بررسی میلگرد بستر آیین نامه 2800 پرداختیم. در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.
