بلوک پوکه ای معدنی و سبک خانه بلوک

بلوک پوکه ای: در سال‌های اخیر، بلوک‌های سبک یکی از بهترین جایگزین‌های بلوک‌های بتنی سنگین در دیوارهای غیر باربر شده‌اند. تولید این بلوک‌ها مروسه‌ای متفاوت دارد اما به علت داشتن وزن پایین، نه تنها فرایند ساخت و ساز را سریع میسازند، بلکه با کاهش بار مرده‌ی ساختمان، ایمنی آن در برابر زلزله را نیز افزایش می‌دهند. 

بلوک‌های پوکه ای یکی از انواع بلوک‌های سبک هستند که با مواد اولیه‌ی متفاوت و ویژگی‌های منحصر به فرد، جایگاهی مناسب در صنعت ساختمان سازی کسب کرده‌اند. در ادامه به معرفی این نوع بلوک ساختمانی خواهیم‌ پرداخت.

مدت زمان تخمینی مطالعه: ۱۳ دقیقه

بلوک پوکه‌ ای چیست؟

بلوک های ساخته شده از پوکه‌ی معدنی، نخستین بار توسط معماران ایتالیایی مورد استفاده قرار گرفتند. این بلوک‌ها به خاطر مقاومت و ماندگاری بالایی که داشتند، مورد توجه‌ معماران رومی قرار گرفته و در یکی از مشهور ترین ساختمان ‌های روم یعنی معبد پانتئون به کار رفتند‌. 

پوکه‌ی معدنی، خود ماده‌ای شبیه به خاکستر است که از گدازه‌های آتشفشانی حاصل از فوارن‌های پرقدرت کوه‌های آتشفشان میباشد. در واقع این‌ماده از ذرات گدازه در حال فعالیت آتشفشان باقی میماند. نکته‌ی جالب توجه درباره‌ی این ماده، این است که به علت چگالی پایین روی آب میماند و همین چگالی پایین سبب کاربرد آن در بلوک ساختمانی شده است‌. همجنین در ساختار پوکه‌ی معدنی مقادیر بالایی از سیلیکات، مقداری آهن و منیزیم یافت میشود‌.

البته بلوک پوکه‌ای انواع مختلفی دارد که تمام آنها از پوکه‌ی معدنی ساخته نشده‌اند که در ادامه بیشتر به سایر مواد سازنده‌ی بلوک‌های پوکه‌ای خواهیم‌ پرداخت.

بلوک پوکه‌ای از مخلوط سیمان، آب، ماسه و ذرات پوکه‌ی معدنی به دست می‌آید و به همین دلیل به این نوع بلوک، بلوک پوکه‌ی معدنی یا بلوک سبک معدنی نیز گفته میشود همچنین از بلوک پوکه معدنی معمولا برای اجرای دیوارهای تیغه و دیوارهای حاشیه به کار‌ میرود‌.

بلوک پوکه ای معدنی سبک در ابعاد متفاوت، بلوک پوکه ای دوجداره و سه جداره
بلوک پوکه ای معدنی سبک در ابعاد متفاوت، بلوک پوکه ای دوجداره و سه جداره

این امر هم به علت وزن پایین این نوع بلوک است؛ درست است که بلوک پوکه ای از استحکام بالایی برخوردار است اما به هر حال بلوک‌های بتنی سنگین، بهترین گزینه برای دیوارهای باربر به شمار میروند. 

یکی از مهمترین مزایای بلوک‌‌های پوکه ای، عدم رسانایی گرمایی و در نتیجه قابلیت عایق گرمایی آن است. بلوک های پوکه‌ای در دیوارهای اصلی ساختمان، نه به‌منظور دیوارچینی، بلکه به منظور عایق سازی ساختمان به همراه بلوک‌های سنگین استفاده میشوند. همچنین مقاومت حرارتی بالای بلوک پوکه ای، از ورود صدمه به ساختمان در هنگام آتش سوزی، جلوگیری میکند.

همچنین از انجایی که بلوک پوکه‌ای در ابعاد متنوعی تولید می‌شود و همچنین شکل مدیری بالایی دارد( با استفاده از ابزار مخصوص، این بلوک‌ها را می‌توان به ابعاد یا اشکال دلخواه در آورد) ظاهری چشم نواز و در عین حال منسجم را به ساختمان می‌بخشد. همانطور که اشاره کردیم، بلوک پوکه‌ ای از مقاوت بالایی برخوردار است.

این بلوک در برابر حوادث طبیعی نظیر سیل از ساختمان محافظت میکند. چرا که بلوک پوکه ای توانایی جذب رطوبت بالایی داشته و رطوبت نه تنها باعث تخریب ساختار آن نمیشود، بلکه پیوند‌ مولکولی میان اجزای سازنده‌ی بلوک را تقویت مینماید‌. از این رو بلوک پوکه‌ ای یکی از مصالح ساختمان محبوب در مناطق شرجی و مناطق موسمی است.

نحوه ساخت بلوک پوکه ای سبک

زمان مورد نیاز: ۱ روز.

برای ساخت بلوک‌های پوکه ای، مهم‌ترین جزء سازنده‌ی آن، یعنی پوکه‌ی معدنی باید مرغوبیت کافی داشته باشد. مناسب ترین پوکه، رنگ تیره‌ای دارد ( آهک کمتر)، سبک است و درصد ناخالصی آن‌ماشین میباشد. وجود ناخالصی در پوکه، سبب از بین رفتن ویژگی‌های اصلی آن نظیر وزن پایین و مقاومت در برابر رطوبت میگردد. 

  1. اندازه گیری دقیق مواد اولیه

    برای ساخت بلوک پوکه‌ ای، ابتدا وزن تمام مواد اولیه، یعنی سیمان، آب، پوکه و ماسه اندازه گیری شده و به مقدار درست با یکدیگر مخلوط میشوند.

  2. قالب ریزی مواد اولیه

    هنگامیکه مواد اولیه به درستی و اندازه مناسب با یکدیگر مخلوط شدند، آنها را در قالب های مخصوص بلوک میریزند و شروع به لرزاندن قالب‌ها میکنند تا توسط دستگاه بلوک زنی کاملا یکدست و یکپارچه شوند.

  3. دستگاه پرس بلوک

    بعد از آن قالب‌ها روی یک صفحه‌ی فلزی قرار میگیرند و وارد دستگاه پرس میشوند. در نهایت قالب‌های پرس شده برای حدود ۱۰ الی ۱۲ ساعت در اتاق بخار قرار میگیرند. بخار آب یکی از روش‌های عمل آوری بلوک پوکه ای است‌ همانطور که گفتیم رطوبت باعث تقویت پیوند میان اجزای سازنده‌ی بلوک میگردد. به همین سبب برای عمل آوری بلوک پوکه ای، بخار آب و یا آب خالص به کار‌ میرود.

قبل از شروع این فرایند، عوامل‌ متنوعی نظیر کیفیت پوکه و سیمان، محل کاربری بلوک و آب و هوای منطقه باید در نظر گرفته شوند. مثلا در صورتی که قرار باشد بلوک معدنی، در دیوارهای حاشیه‌ای به کار رود، مرغوبیت پوکه اهمیت چندانی ندارد. چرا که این دیوارها نه در بار مرده‌ی ساختمان نقشی دارند و نه نیاز به خواص عایقی بلوک دارند. بنابراین بلوک معدنی دارای کیفیت متوسط نیز برای این دیوارها کفایت میکند. همچنین ضخامت قالب بلوک زنی با اندازه‌ی ریزدانه‌های پوکه نسبت مستقیم دارد. یعنی هر چه ضخامت قالب بیشتر باشد، باید از سنگداته‌های درشت تری استفاده کرد‌.

انواع بلوک پوکه‌ای

بلوک‌های پوکه ای در دو دسته بندی اصلی بلوک پوکه صنعتی و بلوک پوکه معدنی قرار میگیرند. 

۱. بلوک پوکه معدنی

همانطور که از نام این بلوک پیداست، یک از مواد اولیه‌ی ساخت آن، پوکه‌ی معدنی است. قبلا به فرایند تشکیل این پوکه اشاره کردیم و می‌دانیم که به صورت طبیعی تولید میشود‌. مواد تشکیل دهنده‌ی بلوک پوکه معدنی ماسه و سیمان و پوکه است که مس از مخلوط شدن و عمل آوری به بازار عرضه می‌شوند.

۲. بلوک پوکه صنعتی

پوکه صنعتی بر خلاف پوکه ی معدنی در طبیعت یافت نمیشود و در کارخانه تولید میگردد‌. پوکه‌ ی صنعتی با نام پوکه ی لیکا نیز شناخته میشود. این اسم برگرفته از اسم کارخانه‌ی تولید کننده‌ی آن در ایران و همچنین در انگلیس است. ماده‌ی اصلی تشکیل دهنده‌ی پوکه صنعتی، خاک رس است و وزن پایین تری نسبت به پوکه ی معدنی دارد. واضح است که پوکه ی صنعتی در واقع نسخه‌ی بهبود یافته‌ی پوکه معدنی است و از این رو سعی در کاهش حتی بیشتر وزن آن شده است.

فرایند تولید این پوکه بدین صورت است که از گرما دادن خاک رس در حوض های مخصوص تولید میشود. در طی این فرایند گازهای خروجی باعث ایجاد حباب‌هایی در بافت رس شده که الگویی مانند کندوی زنبور عسل را در آن ایجاد مینماید. این تخلخل باعث سبک شدن رس و اختلاط آن با سیمان به تولید پوکه صنعتی می‌انجامد. سرانجام ترکیب این پوکه با آب و سیمان و قرار گرفتن آن در فرایندی مشابه با فرایند تولید بلوک پوکه معدنی، منجر به تولید بلوک لیکا یا همان بلوک پوکه صنعتی میگردد.

ابعاد بلوک پوکه ای سبک

بلوک پوکه ای در ابعاد بسیار متنوعی تولید میشود‌ این یکی از مزایای بلوک پوکه ای است‌. جرا که برای هر سازه و هر بخش از آن، می‌توان نوعی از بلوک پوکه ای را انتخاب کرد. به علت این کاربری گسترده نیز هر نوع از بلوک سبک معدنی می‌تواند ابعاد منحصر به فرد خود را داشته باشد. مثلا بلوک پوکه ای دیواری ابعاد یکسانی با بلوک تیغه ای ندارد. طول بلوک پوکه ای بین ۴۰ تا ۵۰ سانتیمتر است، ارتفاع آن در اکثر موارد ۲۰ سانتی متر و عرض آن می‌تواند از ۱۰ سانتی متر تا ۲۵ سانتی متر متغیر باشد.

قیمت بلوک پوکه ای

قیمت مصالح ساختمانی در تمام نقاط کشور متفاوت است. این امر به علت تفاوت عواملی نظیر فاصله‌ی منابع مواد اولیه نظیر معادن از کارخانه و در نتیجه تفاوت هزینه‌ی حمل و نقل و فروش مواد اولیه، تفاوت دستمزد نیروی انسانی و همچنین وفور ماده‌ی مورد نظر ( هرچه یک‌ماده‌ی معدنی در منقطقه‌ای کمیاب تر باشد، طبیعتا قیمت بالاتری دارد) میباشد.

بلوک‌های پوکه‌ای نیاز از این قاعده مستثنی نیستند. اول از همه باید بگوییم که بلوک‌های پوکه ای در اشکال مختلفی تولید می‌شوند. یعنی میتوانند ته خالی یا ته بسته و سه جداره یا چهار جداره باشند. همچنین ابعاد گوناگون این بلوک نیز، در قیمت آن تاثیر گذار است‌. بعد از این عوامل، همان مکان تولید کننده است که قیمت بلوک را تایین میکند‌.

مثلا در صورتی که تولید کننده در کرج باشد، با توجه به مسافت میان تولید کننده و خریدار، قیمت بلوک تعییر میکند. با این حال با توجه به شرایط خریدار و نوع بلوک انتخابی، میتوان هزینه را تا حد‌ممکن به حداقل رساند. مثلا در صورتی که فاصله‌ی خریدار از تولید کننده بیشتر باشد، می‌تواند بلوکی با قیمت پایین تر انتخاب کند.

این به معنای انتخاب بلوکی با کیفیت پایین تر نیست. بلکه انتخاب نوعی متفاوت از آن، مثلا با ابعاد کوچکتر به طوری که برای سازه‌ی موردنظر هنوز هم کاربردی باشد، است. هر کدام از انواع بلوک پوکه‌ای ( صنعتی و معدنی) قیمت متفاوتی دارند. بلوک‌های ته بسته و شش جداره با قیمتی حدود ۳۰۰۰۰ تومان و بلوک‌های ته باز سه جداره که حدود ۱۰۰۰۰ تومان هستند که در این میان انواع دیگر بلوک نظیر بلوک پوکه ای تیغه‌ای، بلوک‌های چند جداره و….قرار میگرند و هر کدام می‌توانند در بخش‌های مختلف سازه‌های متنوع به کار روند.

تفاوت بلوک پوکه ای با بلوک هبلکس

تفاوت بلوک پوکه ای با بلوک هبلکس چیست؟

هبلکس یا بلوک گازی نوع دیگری از بلوک سیمانی سبک است که ساختار متخلخل و وزن پایین از خصوصیت‌های بارز آن میباشد‌. بلوک هبلکس همانند بلوک پوکه ای در دیوارهای باربر به کار نمی‌روند، بار مرده‌ی ساختمان را کاهش داده و عایق حرارتی، رطوبت و صوتی خوبی هستند. 
اولین تفاوتی که می‌توانیم به آن اشاره کنیم، مواد اولیه‌ی این دو بلوک است‌. بلوک پوکه‌ ای از پوکه ی صنعتی یا معدنی تولید میشود در صورتی که مواد اولیه‌ی بلوک گازی شامل سیمان، آب، پودر آلومینیوم و سیلیس است. فرایند تولید این دو نوع بلوک نیز کمی متفاوت است. در تولید بلوک گازی از دستگاه پرس استفاده نمیشود و بلوک‌ها در اتاق‌های آتوکلاو، هوادهی میشوند‌.
در طی این فرایند است که طر واکنش‌های شیمیایی میان آلومینیوم و سیمان، بافتی سلولی در بلوک هبلکس ایحاد میشود. همچنین بر خلاف بلوک پوکه ای عمل آوری بلوک هبلکس در دفعه‌ی دوم هوادهی انجام‌میشود و نیاز به بخار آب یا آب نیست. شکل ظاهری بلوک پوکه ای و بلوک هبلکس نیز متفاوت است‌. بلوک های هبلکس معمولا ساده و شکلی شبیه بتن سنگین معمولی دارند‌ یعنی جداره‌ای نداشته و معمولا ته بسته هستند‌.
از طرفی مقاومت فشاری بلوک هبلکس بیشتر از بلوک پوکه ای است‌. در حالی که بلوک هبلکس مقاومت فشاری برابر با ۳۵ کیلوگرم بر سانتی متر مربع دارد، مقاومت فشاری بلوک پوکه ای حدود ۲۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع است. بلوک‌های گازی قابلیت دفع صوت بیشتری دارند‌. این بلوک ها حدود ۵۰ دسیبل از صوت وارده به سازه را خنثی میکنند. این در حالی است که این عدد برای بلوک پوکه ای حدود ۳۰ دسیبل است. مهم‌ترین تفاوت بلوک پوکه ای و هبلکس، وزن آنها است.
از آنجایی که هدف اصلی استفاده از بلوک سبک در سازه، کاهش بار مرده‌ی آن است، وزن بلوک تاثیر بسزایی در انتخاب آن دارد‌. وزن یک دیوار ساخته شده از بلوک هبلکس حدود ۱۲۰ کیلوگرم است. در حالی که اگر‌ همان دیوار با بلوک لیکا ساخته شود، حدود ۲۸۰ کیلوگرم وزن دارد‌. پس دیوار پوکه ای دارای وزنی حدود دو برابر وزن دیوار هبلکس است. از این رو استفاده از هبلکس در سازه هایی که نیاز عایق رطوبتی و حرارتی خیلی بالا ندارند، گزینه‌ی مناسب‌تری است.

بلوک ماسه ای سنگین بهتر است یا بلوک پوکه ای سبک؟

بلوک ماسه ای سنگین همانطور که از اسمش پیداست نوعی بلوک بتنی سنگین است که از ترکیب سیمان، ماسه، آب و…. به دست می آید. این بلوک که به بلوک ماسه ای نیز مشهور است، ساختاری مانند بلوک سیمانی معمولی دارد و وزن آن‌نسبت با بلوک پوکه ای بالاتر است. این که کدام یک از این دو بلوک بهتر است، کاملا به نوع کاربری این دو بستگی دارد.
بلوک ماسه ای در دیوارچینی برخی دیوارهای اصلی می‌تواند یه کار رود‌. اما این بلوک عایق خوبی برای صوت و رطوبت نیست. چرا که می‌دانیم ماسه بعد از  تماس با رطوبت، انسجام تود را از دست داده و نرم‌ میشود. ماسه‌ی موجود در بلوک ماسه ای نیز همین واکنش را در برابر رطوبت دارد‌. البته این به معنای نرم شدن بلوک پس از تماس با آب نیست، بلکه به معنای شکنندگی و فرسودگی ساختار بلوک در طولانی مدت است.از طرفی قیمت بلوک ماسه ای به علت فرایند تولید ساده تر و مواد اولیه‌ی در دسترس، پایین تر از بلوک پوکه ای است‌.
بنابراین در صورتی که خاصیت عایق و وزن بسیار‌ پایین، معیار مهمی در دیوار سازه نباشد، استفاده از بلوک ماسه‌ای، مانعی ندارد‌. در کل باید دوباره بگوییم که با توجه به شرایط سازه، استفاده از هر نوع بلوکی می‌تواند بلامانع باشد و حتی ممکن است در یک سازه استفاده از بلوک ماسه ای و بلوک پوکه ای، تفاوت چندانی‌ نداشته باشد. در نتیجه هر کدام زاز این بلوک ها نه به صورت کلی بلکه با توجه به نوع هر سازه، برای آن سازه بهتر است.

در نهایت باید بگوییم که بلوک‌های پوکه ای صنعتی و معدنی به علت کاربرد گسترده ای که می‌توانند در سازه‌های مختلف داشته باشند، به یکی از مصالح ساختمانی پرطرفدار تبدیل شده‌اند‌‌. از این رو در نظر گرفتن امکان استفاده از این بلوک برای ساخت یک ساختمان مقاوم ولی در عین حال زیبا و چشم نواز، برای هر کارفرمایی ممکن شده است‌.

میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۴ رای

2 دیدگاه برای “بلوک پوکه ای معدنی و سبک خانه بلوک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.